Петиции на кои државата ќе мора да одговори


Сите што одеа по улици изминативе години знаат колку пати беше повикувано на потпишување петиции. Дури и сега има петиција за менување на законот за продажба на алкохол и за избор на јавен обвинител.

Зоран Заев вети транспарентна и отворена влада. Тогаш зошто да не се следи примерот на САД и Велика Британија каде владата има нејзин систем за петиции на кои мора да одговори / или парламентот да ги разгледа штом ќе стигнат до определ праг на потписи.

На популација од 65 милиони во Велика Британија прагот е 10.000 за владин одговор 100.000 за парламент. Во Мaкедонија прагот секако би требало да биде понизок: можеби 100 со 1000.

Уставот на републиката во членот 2 вели дека Граѓаните на Република Македонија власта ја остваруваат преку (...) и други облици на непосредно изјаснување. Зошто тоа да не биде систем за електронски петиции?

Законот што ќе го регулира ова може да биде 10-тина члена:
1. Со овој закон се уредува ....
2. Владата ќе обезбеди систем за електронски петициии .....
3. Прагот ќе се определи на ....
4. Владата ќе одговори на петицијата во рок од 30 дена од постигнувањето на прагот...
5. Парламентот ќе расправа на комисја во рок од 30 дена од постигнувањето на прагот..
6. Локалната самоуправа ќе расправа во рок од 30 дена....
7. Одговорите ќе бидат објавени јавно...
8. Некоја казнена одребда во случај да се прави надлежната институција на тошо
9. Законот стапува на сила на ден

Ваков закон и систем за е-петиции на кои одговор е задолжителен е во согласност со програмата на владата и ќе биде комплементарен на мерки како „активна транспарентност“ и намалување на рокот на 15 за одоговор на барања за слободен пристап до информации.

Најдобро, нема да има никакви буџетски импликации за поставување на системот. Софтверот што го користи Белата куќа е Drupal 7 и е достапен на github. Јас ќе го инсталирам волонтерски, ако ваков закон се донесе.

(Оригинално објавено на Фејсбук.)

"Priebe" recommendations on communications interception not included in the government program proposed by Mr. Zaev


In the Recommendations of the Senior Experts' Group on systemic Rule of Law issues relating to the communications interception (commonly known as the Priebe report), the first issue discussed is the surveillance of communications.

The report found that:

"Acting on the basis of Articles 175 and 176 of the Law on Electronic Communication, each of the three national telecommunications providers equips the UBK with the necessary technical apparatus, enabling it to mirror directly their entire operational centres. As a consequence, from a practical point of view, the UBK can intercept communications directly, autonomously and unimpeded, regardless of whether a court order has or has not been issued in accordance with the Law on Interception of Communications.". (Emphasis mine.)

Then it recommended that:

"The UBK should have no direct access to the technical equipment allowing mirroring of the communication signal. The proprietary switches should be moved to the premises of the telecommunication providers. The providers should activate and divert signals to the competent law enforcement agencies (Police, Customs Administration and Financial Police) or the security agencies (the Security and Counterintelligence Service (UBK), the Intelligence Agency, and the Ministry of Defence's military security and intelligence service) only upon receipt of the relevant court order, and only for the purposes of lawful interceptions. Under no circumstances should the UBK have the practical capability to capture communications directly." (Emphasis mine.)

Nevertheless, amendments to the Law on electronic communications are not included* in proposed Government program by Zoran Zaev published on 10.03.2017. (*The document is unsearchable, so this claim is based on reading the parts that refer to human rights.)

This outcome in the proposed Government program is in contradiction to the statements made by Mr. Zaev that the "Priebe" reforms will be a priority for the new administration. For example:

The proposed program promises to open a debate for a broader support to amend the Law on interception of communications. Although amending this law is needed and in line with "Priebe", amending it, according to established practice, requires 2/3 majority vote in Parliament. Given the current distribution of parties and MPs a 2/3 vote seems impossible, so it looks reasonable for the Zaev administration to seek broader support, without a straighforward promise that the Law on interception of communications will be amended.

However, to amend the Law on electronic communications such majority is not needed. For example the amendments from June 2010 were passed with 65 MPs voding of which 55 voted yes, 1 abstained, and 9 voted against. The Macedonian parliament has 120 MPs. So, unless I'm terribly misreading the poorly published document, the amendments to end UBK's capability to capture communications directly are not part of the proposed government program.

More on the topic (though not all of it is in English):

William Gibson's Spook Country on laws and nations


“A nation,” he heard himself say, “consists of its laws. A nation does not consist of its situation at a given time. If an individual’s morals are situational, that individual is without morals. If a nation’s laws are situational, that nation has no laws, and soon isn’t a nation.”

This has been cited here couple of times so far.

My informal and (not so) humourus praise of the Chevening programme


There are (at least) three reasons why the army is better than postgraduate education:

  1. Regular meals: three warm meals per day in the army, vs. large volume of coffee and/or beer, and the occasional burger while studying for a masters degree;
  2. Regular sleep: the beds might not be the best in the barracks, but at least you can sleep. Library reading, writing, editing, and proofreading equals sleepless nights;
  3. Regular exercise: it might be repetitive to run in circles or do pushups, but it is better for posture and general health when compared to crouching over a monitor.

If you still think that postgraduate education is worth it, apply for a Chevening funded programme at a university in the UK. The universities in the UK are among the best in the world.

The conspiracy against the Republic reaches its climax


I am following the story about the warrant-less wiretapping in Macedonia carried out by the secret police since it was revealed by the opposition leader in February 2015. In the early days of this political, social, and moral crisis, I noted that the opposition party SDSM, specifically its president Zoran Zaev, frist implicated the telecommunications operators in Macedonia as collaborators in the warrant-less wiretapping, only to backtrack on that statement few weeks later.

In his early statements (12.02.2015) Zoran Zaev claimed that the wiretapping could not have happened without the knowledge of the operators, but just two weeks later (27.02.2015) Zaev said that the operators have no responsibility whatsoever at a press-conference for bombshell #5. -- from The silence of the telecom operators, June 4 2015.

The telecommunications operators also maintained that they worked and still work within the law.

All of these claims were proved wrong today, November 18 2016, when at the Special prosecutor press conference (link in Macedonian) it was revealed that:

„Тhe unlawful wiretapping of several thousands people that lived in the Republic of Macedonia in the period from 2008 to 2015 violated the privacy of their personal and family life, and the secrecy of communications"

The equipment that is installed in the operators' networks and is used for surveillance of communication in a way in which the secret police has 'direct, autonomous, and uninterrupted' access is allowed by law only in a part of the period from 2008 to 2015. This period includes 1. the months from June 2010 when the new law for electronic communications came into power, until December 2010 when the Constitutional Court canceled the articles regarding the equipment and access, and 2. the period since February 2014 when the new law for electronic communications came into power, that has the same canceled provisions (on which, this time, the Constitutional Court is silent for more than a year).

In fact, in the eight-year period from 2008 to 2015, direct, autonomous, and uninterrupted access was allowed by law in only 2.5 years. This means that the operators allowed conventional access (i.e. in a way that the secret police does not access their network autonomously at their will) knowing that there is no court order for such an access to peoples' communications, or that the equipment for direct, autonomous, and uninterrupted access was working during the entire period, even when there was no law allowing that. In the latter case it would mean that such access was made available to the secret police 2 years before the law allowing it was even discussed in Parliament.

Today's SPO press conference casts a serious doubt on the claims that operators worked according to prescribed laws. The law requires that telecommunications operators must cooperate with the SPO. Morality requires that their executives at least tender their resignations.

More on the topic (though not all of it is in English):

The European Commision 2016 report on Macedonia


I'm posting the EC report on Copyright and Industrial property rights in Macedonia every year for the past 7 years. Here is the latest. For the full text visit: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-16-3634_en.htm

4.7. Chapter 7: Intellectual property law

The EU has harmonised rules for the legal protection of intellectual property rights (IPRs), as well as rules for the legal protection of copyright and related rights. Rules for the legal protection of IPRs cover, for instance, patents and trademarks, designs, biotechnological inventions and pharmaceuticals. Rules for the legal protection of copyright and related rights cover, for instance, books, films, computer programmes and broadcasting.

The country is moderately prepared in this area. Some progress, although limited, was made during the reporting period. There is still no strategy on intellectual property. In thecoming year, the country should in particular:

  • improve consultation of the stakeholders when drafting legislation;
  • step up efforts to investigate and prosecute infringements of intellectual property;
  • reinforce capacity and coordination among the authorities in charge of implementing the intellectual property laws and raise public awareness of the importance of protecting intellectual property rights.

On copyright and neighbouring rights, the law on copyrights was amended in February 2016 to regulate the functioning of collective management of rights and remuneration distribution and to abolish the cap to remunerations of right-holders, but the collective management system is still underdeveloped. The system for electronic recording of broadcast music works needs to be finalised. The Ministry of Culture revoked the licence of one of the collecting societies, with the result that certain fees are no longer collected, and subsequently (in July) licensed one more society in the areas of music rights. The capacity of the Ministry of Culture to deal with copyright and neighbouring rights remains insufficient.

As regards industrial rights, the State Office of Industrial Property concluded a bilateral cooperation agreement with the European Patent Office for 2016-18 and made its database available to the public. Challenges remain, in particular in providing services to the public.

The number of court cases on infringements of intellectual property rights is still low and there is no credible enforcement record. The Agency for Audiovisual Media Services conducted inspections and found certain irregularities by broadcasters. The functions of the Coordinative Body for Intellectual Property do not cover the coordination of policy-making and of legislative work. Its funding is insufficient and there is no budget for awareness-raising and education of right-holders and the public about the importance of intellectual property rights. Coordination between the enforcement authorities is insufficient.

Што читаат македонските научници?


Една од најголемите маки на македонските универзитети е пристап до современа научна литература. На овој проблем, од скоро, се нуди решение „преку интернет“. Пиратската библиотека Sci-Hub.org нуди пристап до околу 50 милиони научни трудови. Проценката е дека целокупното научно творештво досега изнесува исто така околу 50 милиони научни трудови. Оттука, возможно е Sci-Hub.org да нуди пристап до речиси сѐ што е објавено како научен труд во човековата историја.

Во април 2016 година, Sci-Hub.org објави серверски записи од неговиот веб сајт за периодот септември 2015 – февруари 2016 кои кажуваат кои и колку научни трудови се преземени, како и од кои држави се направени преземањата. Иако шест месеци е краток период, сепак податоците нудат увид во тоа што и колку наука се презема во Македонија. Трендот во Македонија е сличен со трендот во остатокот од светот. Порастот во преземањата во полугодието за кои има податоци изнесува повеќе од 300 отсто. Од европските земји тоа е слично со Естонија и Финска.

View post on imgur.com

Според Државниот завод за статистика, во Македонија во високообразовните институции, во академската 2015/2016 година, има 3.980 наставници и соработници. Во дадениот период, тие преземале нешто помалку од два труда по човек. Најблиску до оваа бројка во Европа се Словачка и Кипар. Во 2015, пак, Македонија има 815 објавени научни трудови или 0,2 трудови по наставник/соработник. Тоа ја става Македонија на исто ниво со Бугарија, Латвија и Литванија.

Интересен е контрастот што може да се направи со, на пример, Велика Британија. Со несомнено подобро опремени универзитети каде има широк пристап до литература, британските научници преземаат околу 1,5 трудови од Sci-Hub. Интуитивното мислење е дека Македонија како земја чиишто универзитети имаат многу тесен пристап до светските научни бази (ако воопшто имаат некаков пристап) би имала многу поголем број на преземања од регистрираните два по човек. Возможно е, се разбира, македонските научници да не се запознаени со постоењето на сервис како Sci-Hub.org, но можно е и да немаат потреба за голем број на научни трудови. Последново можеби се отсликува преку бројот на објавени трудови. Британските научници во година објавуваат 1,2 трудови по човек. Разликата од 1 труд по човек, во споредба со македонските научници, во светот во кој владее максимата објави или исчезни (publish or perish) е огромна.

Сето погоре укажува дека Македонија го следи трендот на сѐ поголемо преземање на научни содржини, но кога станува збор за додавање во научниот корпус нејзиниот придонес (или придонесот на нејзините научници) е незначителен.

Понатаму, податоците од Sci-Hub.org откриваат дека најголем број од преземањата во Македонија се случиле во Скопје – 4933. Другите поголеми универзитетски центри Битола, Тетово и Штип имаат по 191, 226 и 799 преземања соодветно. Во податоците има и 1139 преземања за кои нема локација што може да влијае на вкупната распределба, но јазот помеѓу Скопје и другите градови е голем. Останува да се истражи дали тој јаз се рефлектира и во научната работа на УКИМ наспроти другите универзитети.

View post on imgur.com

Се разбира, овие податоци не кажуваат ништо дефинитивно за македонската научна работа. Возможно е научните работници нивните материјали да ги набавуваат од друго место (колеги, сопствени средства, итн.). Но, возможно е и во Македонија едноставно да нема потреба од тековни научни истражувања кои што претежно се објавуваат во журнали (студиските програми да користат претежно книги, научните работници да не се вклучени во истражувачки проекти, итн.). Детално разгледување на податоците од Sci-Hub ќе покаже и кои теми и формати на трудови се од интерес на домашната научна јавност.


Минатата недела се осврнавме на бројот на преземања од Sci-Hub и со бројот на објавени трудови во Македонија во однос со некои други европски земји. Сега фокусот го поместуваме на тоа што се чита од страна на македонската научна јавност.

Од истражувањата што се правени на универзитетите во Велика Британија може да се види дека во просек британските научници читаат 39 научни материјали месечно, од кои 22 се трудови објавени во журнали. Ако претпоставиме дека еден научник од Македонија треба да чита исто за да биде на исто научно-истражувачко ниво со својот британски колега, тогаш останува прашањето како македонскиот научник се снабдува со литература. Сепак, одреден број на научни текстови се преземаат во Македонија.

Македонските научни читатели воглавно преземаат трудови од научни журнали и литература што се чита воглавно е издадена во последните 20 години. Најстариот труд што од Sci-Hub е преземен во Македонија е „Vital Statistics of Cavalry Horses“ од 1880 година. Анализа, пак, на насловите на документите открива дека најчесто преземан труд е „Genetic diversity of Brucella abortus and Brucella melitensis in Kazakhstan using MLVA-16“, кој што е преземен 44 пати. Двата наслова се неочекувани или барем необични. Интересно би било да се дознае која е причината за овие преземања.

Понатаму, податоците за издавачот во најголема мера недостасуваат во изворните податоци од Sci-Hub, но од она што е достапно, како најчест издавач кој е преземан предничи Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE).

View post on imgur.com

Обидот да се презентираат насловите на трудовите во зборовен облак открива дека истражувања на теми како рак, енергија и иновации се помеѓу почестите кои што се преземаат. Веројатно е тогаш меѓу имињата на издавачи што недостасуваат да има и значителен број на медицински или биолошки журнали, покрај оние за инжинерство.

View post on imgur.com

Петте најчесто преземани публикации, пак, ги вклучуваат Renewable and Sustainable Energy Reviews со 70 преземања, American Journal of Physics со 65 преземања, Energy Policy со 61 преземања, Journal of Sound and Vibration со 51 преземања и Science со 51 преземања.

Ова покажува една шарена слика за темите од интерес на македонската научна јавност. Од една страна, со оглед на тоа дека има истражувања коишто велат дека еден преземен труд се споделува до 10 пати помеѓу научниците-колеги тогаш можеби ефектот од преземањето на мал број трудови во Македонија (0,2 по научник) да има поголем ефект. Така, на пример, бројот од 10 преземени трудови поврзани со теми за земјотресно инжинерство (од журналот „Soil Dynamics and Earthquake Engineering“) може да биде охрабрувачки дека таа струка настојува да биде во тек со научните новини - ако навистина и во Македонија споделувањето е на исто ниво како во Велика Британија или САД. Од друга страна, дури и споделување од 10 пати ги држи македонските научни работници далеку од Велика Британија во однос на месечна читачко-истражувачки просек.

Веројатно, без да се прашаат и самите научници повеќе не може да се знае за навиките, потребите за читање и истражување на македонските научници. Можеме да се надеваме дека со достапноста на материјали преку Sci-Hub работата ќе станува сѐ подобра.

Првично објавено во два дела на РСЕ:

Изборна програма 2016 #2


8. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за укинување на ДБК. Нова агенција со јасни и ограничени надлежности за крај на децениските злоупотреби од политичарите.

9. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за укинување укинување на законски одредби што овозможуваат легални злоупотреби на буџетот (како што се патните сметки на пратениците).

10. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за реформа со што патарините што се плаќаат на уплатници.

11. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за индустриска политика што препознава дека текстилната индустрија (и сличните на неа, кој се сеќава на тажниот извештај за производство на италјански чевли) е ќор-сокак за развој на домашното стопанство и ќор-сокак за развојот на кариерите и капацитетите на луѓето. Наместо ветувања за повисоки плати во тој сектор, ветувањето да биде за нови можности надвор од sweat-shops.

12. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за сончево енергетско производство. Според ретките информации на интернет Македонија трошела околу 7000 гигават часови годишно пред неколку години. 7000 гигават часови од фабрики со соларни панели во Велика Британија се произведуваат за 6 месеци. Ваљда можеме и толку во земјата на сонцето за една година. Ова е директно поврзано со точката 1 - загадување.

(Првиот дел: http://novica.discindo.org/en/node/855)

Изборна програма 2016


1. Трите најголеми македонски градови се меѓу најзагадените во Европа: Скопје, Тетово, Битола. Изборната програма за 2016 г. мора да содржи ветување за значително намалување на загадувањето во 4 годишниот мандат (во пар со локалните избори што следат). Ова нема само силен популарен одек. Загадувањето има негативни ефекти на здравјето што се мерат во милиони долари. Оптеретувањето на фондот за здравство ќе биде намалено, и работната способност на луѓето ќе биде подобрена. Како екстерен ефект од двете тоа ќе значи повеќе пари во фондовите. Понатаму, подобрувањето на урбаните средини ќе ги направи нив попривлечни за живеење што може да влијае на намалување на трендот на иселување. Како под-проекти на оваа определба може да се вбројат: урбано зелено, мораториум на градење, подобар јавен превоз, велосипедски патеки, замена на возен парк итн.

2. Слободата на медиумите е на најниско ниво од осамостојувањето на Македонија. Темелник на нејзиното подобрување е укинувањето на страв кај новинарите и другите што пишуваат за политичко-општествени теми. Затоа изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за одредби во законот за навреда и клевета што ќе оневозможат покренување на тужби од страна на политичари и други јавни личности кон новинари за периодот додека се на функција, и понатаму доколку пишувањето се однесува за периодот додека биле на функција. Секако тоа ќе значи дека ќе има и малку шунд во пишувањето (како и сега). Но, јавните личности ќе научат да трпат. А секако, малку шунд е подобро од многу страв.

3. Гарантирање на малцинските права. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за промена Амандман 5 од Уставот да се промени така што губењето на службен јазик нема да се случи ако заедницата изгуби еден процентен поен во бројноста во општината. Како дел од ова, изборната програма треба да содржи ветување за мултијазично образование. Децата на водечките политичари први треба да бидат запишани во ваквите паралелки.

4. Брзо интегрирање во ЕУ. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување за почнување на пристапни преговори до крајот на мандатот. Со други зборови, мандатот што ќе се бара во 2020 да биде за комплетирање на влезот на Македонија во ЕУ. (Ако тоа значи и решавање на проблемот со Грција, тогаш и тоа е тука.)

5. 21 век, полицајци со автоматско оружје претресуваат граѓани за џоинт; казнуваат за преминување улица не на пешачки премин; легитимираат за прошетки во парк. Изборната програма за 2016 треба да содржи ветување дека ќе имаме полиција што нема да ги малтретира граѓаните.

6. Но и пошироко, изборната програма за 2016 треба да содржи ветување дека Македонија сѐ повеќе ќе се приближува до 21 век. Наместо младите да одат во Западна Европа за да живеат во 21 век, оние кои што сакаат да живеат во 19 век може да се преселат во Сомалија (на пример). Ова, меѓу другото, вклучува јасно раздвојување на државата од црквата, и нејзино соодветно даночење; гарантирање на правата на жените освоени во минатиот век (абортус како најважно); дозвола за истополови бракови.

7. Лакрдијата со студентски избори и игнорирањето на престапи од страна на таканаречените студентски лидери мора да заврши. Изборната програма за 2016 мора да содржи ветување за создавање на универзитет по западни стандарди. Студентското организирање е само дел од тоа, но е значаен чекор во отпуштањето на организацијата од партиските спреги. Водечките политичари исто така треба да ги запишат нивните деца на водечкиот македонски универзитет. Студирањето во странство на децата на оние што ги креираат домашните политики треба да заврши.