Стигнува ли ехото од Захаров до Уставниот суд и до македонскиот Парламент?

Tags: 

Во март 2015 до Уставниот суд на Република Македонија доставена е иницијатива за уставноста на членовите на Законот за електронски комуникации кои што овозможуваат УБК „директно да ги следи комуникациите, самостојно и непречено, без разлика дали е издаден или не судски налог во согласност со Законот за следење на комуникациите“ (Извештај на Прибе). За таа иницијатива дури сега е поведена постапка (РСЕ, 21 јуни 2017).

И додека Уставниот суд размислува, а парламентарното мнозинство не презема измена на Законот за електронски комуникации (за чија измена е потребно само просто мнозинство), ние можеме да се потсетиме на пресудата на Европскиот суд за човекови права од случајот Роман Захаров против Русија која што е донесена во декември 2015 година. Пред да продолжиме со случајот, да се потсетиме и дека овој суд е истиот оној суд за кој во медиумите се чита дека пресудил против Македонија, најчесто за прекумерни казни за притвор или нехумано однесување кон затворени и притворени лица. За оние кои не се запознаени, Македонија е потписник на Европската конвенција за човекови права, која е меѓународниот договор што го создава судот, којшто пак се грижи за тоа договорните држави да не ја прекршуваат конвенцијата. Русија исто така е потписник на конвенцијата. Во принцип може да се каже дека она што ја прекршува конвенцијата во Русија ја прекршува и во Македонија.

Океј, што е Роман Захаров против Русија? Брзо пребарување на Википедија ќе ви каже дека тоа е „значаен случај“ во однос на членот 8 од конвенцијата – приватност. Во кратки црти Роман Захаров е уредник и издавач од Русија „кој во декември 2003 започнал судска постапка против наредбата бр. 70 од Државниот комитет за комуникации и информациски технологии. Наредбата барала телеком операторите да инсталираат опрема што дозволува, меѓу другото, директен пристап до мрежата без специфични барања до провајдерите“. (Извор: Zakharov v Russia: A refresher on how far Europe has come.)

Македонскиот Закон за електронски комуникации, т.е. делот од законот што е оспорен пред уставниот суд, меѓу другото, вели: „Операторите се должни на сопствен трошок да обезбедат и одржуваат опрема, соодветен интерфејс и да воспостават електронски комуникациски водови за пренос до овластениот орган за следење на комуникации, со цел да се овозможи следењето на комуникациите во нивната мрежа, согласно со Законот за следење на комуникациите (ч. 175(2)).“

Извештајот на Прибе вели: „Дејствувајќи врз основа на Членовите 175 и 176 од Законот за електронски комуникации, секој од трите национални провајдери за телекомуникации ја екипираат УБК со потребните технички апарати, овозможувајќи ѝ да ги копира директно целите нивни оперативни центри. Како последица, од практична гледна точка, УБК може директно да ги следи комуникациите, самостојно и непречено, без разлика дали е издаден или не судски налог во согласност со Законот за следење на комуникациите. […] УБК не треба да има директен пристап до техничката опрема која дозволува копирање на комуникацискиот сигнал. Во никакви околности УБК не треба да има практична способност за директно следење на комуникациите“.

Како пресуди Европскиот суд за човекови права во случајот Роман Захаров против Русија во однос на членот 8 од конвенцијата – приватност? Судот едногласно пресуди дека руските закони за надзор на комуникациите се некомпатибилни со Европската конвенција за човекови права, или просто речено судот пресуди во корист за Роман Захаров.

Поспецифично судот сметал дека „Захаров не требал да докаже ни дека е под ризик од тоа неговите комуникации да бидат следени. Всушност со тоа што домашниот систем не обезбедувал ефективен лек за лицето што сметало дека тој или таа е предмет на таен надзор, самото постоење на оспорениот закон претставувало мешање со правата кои Захаров ги има според членот 8“ и, дека „ризикот од систем за масовно тајно следење може да се користи за да ја поткопа и дури и уништи демократијата под велот дека ја штити“ (извор: Case of Roman Zakharov v. Russia: The Strasbourg follow up to the Luxembourg Court’s Schrems judgment).

Понатаму, судот ја разгледува и техничката можност за следењето и смета дека „систем што им овозможува на безбедносните служби и полицијата да имаат директен пристап до сите комуникации… ги поткопува кои било заштитни мерки кои ги има во системот за авторизација на следењето“ и, „дека полицијата и безбедносните служби можат да го заобиколат барањето да ја демонстрираат легалноста на следењето“ (извор: Lorna Woods: ECtHR case report and comment – Roman Zakharov v Russia (Grand Chamber)).

Во истиот текст Лорна Вудс заклучува дека, покрај рускиот на којшто директно се однесува, дека оваа пресуда покренува прашања за валидноста на други системи на масовно следење во однос на членот 8 од Европската конвенција за човекови права.

Накратко, се чини дека има многу сличности меѓу тоа како се спроведува надзор на комуникации во Русија и во Македонија, а рускиот начин не е во согласност со Европската конвенција за човекови права.

Останува прашњето дали оваа пресуда била разгледувана од страна на уставните судии тогаш кога била донесена, и ако да, тогаш зошто на судот му е потребно толку долго да ги увиди сличностите меѓу рускиот и македонскиот случај, па макар и да пресуди дека македонскиот случај опишан во поднесената иницијатива е различен поради причини што ќе ги најде за веродостојни во домашниот контекст. Секако, ова е прашање на кое не се надеваме дека ќе добиеме одговор.

Во меѓувреме, членовите од Законот на електронски комуникации што овозможуваат директно, самостојно и непречено следење на комуникации остануваат во сила, и, и покрај промената на власта во Македонија, УБК сѐ уште може да го прави тоа што го правеше и поради кое државата падна во големата политичка криза.

Оригинално објавено на Радио Слободна Европа: https://www.slobodnaevropa.mk/a/28599418.html

#ЗдравоТаравари: Кратка анализа на твитер кампањата

Tags: 

Кампањата #ЗдравоТаравари на социјалната мрежа Твитер започна на 19 јуни 2017 околу 16 часот. На 22 јуни 2017 година во 13:10 часот ги симнав (веројатно) сите 1142 твитови кои ги содржат двата хаштага за комуникација со новиот министер за здравство на Р. Македонија: #PërshëndetjeTaravari и #ЗдравоТаравари. Тоа се твитови од околу 72 часа.

Ако се отстранат сите ретвитови, тогаш остануваат 294 твитови (пораки со оригинална содржина) кои што се напишани со овој хаштаг. Твитањето и ретвитањето на хаштагот може да се види подолу. Високите вредности за твитови и ретвитови се во вечерните и утринските часови. Но возбудата на твитерџиите од првите 36 часа се чини дека исчезнува во вторите 36 часа од избраниот период. ​

tweets_retweets

Ваквиот тренд може да значи дека политичкиот маркетинг помеѓу македонските корисници на Твитер е со краток здив. Се чини дека дури и лошите шеги („#ЗдравоТаравари дали да јадам бурек со месо или баничка со сирење за појадок?“ - испратен од @dRskata1 на 22 јуни во 10:37 наутро) кон министерот Таравари не издржуваат повеќе од 3 дена: веќе на 22 јуни само 3 дена по отпочнувањето на кампањата, бројот на оригинални твитови со хаштагот е помалку од 5 на час.

Водечките тројца твитерџии кои го користат хаштагот за пишување на оригинални твитови се @evilblonddemon, @LOshGZE и @Carbonoxid со 28, 16 и 13 твитови.

Но, кога ќе се споредат водечките твитерџии од #ЗбогумТаравари со водечките твитерџии од ранг листите на Time.mk (T-index, Top by Reach и Top by Followers), само една твитер сметка (@evilblonddemon) е присутна во најактивните/најпопуларните 20 генерално во Македонија и на хаштагот #ЗдравоТаравари. Ова можеби може да се толкува како сигнал дека политичките кампањи не се од посебен интерес на онаа група на корисници што ја создава водечката содржина на Твитер.

distribution.twitterers

Анализа на дистрибуцијата на споменувања на хаштагот од отпочнувањето на кампањата укажува на тоа дека најголем дел од активните сметки се појавуваат само еднаш до два пати, додека само 25 твитерџии имаат 10 или повеќе твитови и ретвитови со хаштагот #ЗдравоТаравари. Најактивните сметки имаат 40 до 60 твитови и ретвитови во рамките на 72 часа, што претставува еден твит на темата ЗдравоТаравари секои 1.2-1.8 часа (72-108 минути).

На крај, од овие 1142 твитови, посебно паѓа во очи е дека во нив речиси исклучиво се користи македонскиот хаштаг. Освен првичниот твит од министерството за здравство, еден твит со линк до вест на PortAlb, и еден твит што прашува дали се користи хаштагот, сите други (седум) твитови се ретвити на првиот твит на министерството. Тоа значи дека вкупно 9 твитови во периодот на првите 72 часа на кампањата го искористиле албанскиот хаштаг. Ова може да биде индикација за бројот и активноста на корисниците што го зборуваат албанскиот јазик на Твитер во Македонија, како и индикација за тоа дека можеби комуникацијата на министерството со албанските граѓани би требало да се одвива на други канали, наместо на Твитер.

Првично објавено на Радио Слободна Европа: https://www.slobodnaevropa.mk/a/28576600.html

Петиции на кои државата ќе мора да одговори

Tags: 

Сите што одеа по улици изминативе години знаат колку пати беше повикувано на потпишување петиции. Дури и сега има петиција за менување на законот за продажба на алкохол и за избор на јавен обвинител.

Зоран Заев вети транспарентна и отворена влада. Тогаш зошто да не се следи примерот на САД и Велика Британија каде владата има нејзин систем за петиции на кои мора да одговори / или парламентот да ги разгледа штом ќе стигнат до определ праг на потписи.

На популација од 65 милиони во Велика Британија прагот е 10.000 за владин одговор 100.000 за парламент. Во Мaкедонија прагот секако би требало да биде понизок: можеби 100 со 1000.

Уставот на републиката во членот 2 вели дека Граѓаните на Република Македонија власта ја остваруваат преку (...) и други облици на непосредно изјаснување. Зошто тоа да не биде систем за електронски петиции?

Законот што ќе го регулира ова може да биде 10-тина члена:
1. Со овој закон се уредува ....
2. Владата ќе обезбеди систем за електронски петициии .....
3. Прагот ќе се определи на ....
4. Владата ќе одговори на петицијата во рок од 30 дена од постигнувањето на прагот...
5. Парламентот ќе расправа на комисја во рок од 30 дена од постигнувањето на прагот..
6. Локалната самоуправа ќе расправа во рок од 30 дена....
7. Одговорите ќе бидат објавени јавно...
8. Некоја казнена одребда во случај да се прави надлежната институција на тошо
9. Законот стапува на сила на ден

Ваков закон и систем за е-петиции на кои одговор е задолжителен е во согласност со програмата на владата и ќе биде комплементарен на мерки како „активна транспарентност“ и намалување на рокот на 15 за одоговор на барања за слободен пристап до информации.

Најдобро, нема да има никакви буџетски импликации за поставување на системот. Софтверот што го користи Белата куќа е Drupal 7 и е достапен на github. Јас ќе го инсталирам волонтерски, ако ваков закон се донесе.

(Оригинално објавено на Фејсбук.)

Препораките на Прибе за следењето на комуникациите ги нема во предлог-програмата на владата на Заев

Tags: 

Во извештајот на работната група на Прибе од 8 јуни 2015 година, веднаш по воведните напомени, како прва точка на извештајот е следењето на комуникациите.

Извештајот нашол дека:

„Дејствувајќи врз основа на Членовите 175 и 176 од Законот за електронски комуникации, секој од трите национални провајдери за телекомуникации ја екипираат УБК со потребните технички апарати, овозможувајќи ѝ да ги копира директно целите нивни оперативни центри. Како последица, од практична гледна точка, УБК може директно да ги следи комуникациите, самостојно и непречено, без разлика дали е издаден или не судски налог во согласност со Законот за следење на комуникациите.“ (Потенцирање мое.)

А понатаму препорачал:

„УБК не треба да има директен пристап до техничката опрема која дозволува копирање на комуникацискиот сигнал. Сопственичките преклопници (свичови) треба да се преместат во просториите на провајдерите на телекомуникациски услуги. Провајдерите треба да ги активираат и пренасочат сигналите кон надлежните агенции за спроведување на законот (Полицијата, Царинската управа и Финансиската полиција) или безбедносните агенции (Управата за безбедност и контраразузнавање (УБК), Агенцијата за разузнавање и Службата за воена безбедност и разузнавање во рамките на Министерството за одбрана) само по добивањето на релевантен судски налог и само за целите на законско следење на комуникациите. Во никакви околности УБК не треба да има практична способност за директно следење на комуникациите.“ (Потенцирање мое.)

Сепак, измени на Законот за електронски комуникации не се наведени* во предлог-програмата на Владата на Зоран Заев објавена на 10.03.2017 година. (*Пребарување во документот не е возможно, па ова тврдење е врз основа на читање на деловите на документот што се однеусваат на човекови права.)

Овој исход во програмата доаѓа наспроти изјавите на Заев дека реформите на Прибе се прироритет на новата влада. На пример:

Предлог-програмата ветува барање на поширока поддршка за измена на Законот за следење на комуникациите. Иако промена на Законот за следење на комуникациите е потребна и е во врска со препораките на Прибе, промената на овој Закон согласно досегашната пракса бара 2/3 мнозинство. Во сегашниот состав на парламентот се чини дека тоа е невозможно, па веројатно и логично е владата на Заев да бара поширока поддршка, без експлицитно да ветува и негова измена.

Но, за измени на Законот за електронски комуникации, такво мнозинство не е потребно. На пример за измените од јуни 2010, вкупно гласале 65 пратеници (55 за, 1 воздржан, 9 против). Па, освен ако недогледувам во ситниот текст на СДСМ issuu сметка, каде се измените на Законот за електронските комуникации во предлог-програмата на владата што треба да ја укинат способноста за директно следење на комуникациите од страна на УБК?

Слично на темата:
http://novica.discindo.org/mk/node/859
http://novica.discindo.org/mk/node/854
http://novica.discindo.org/mk/node/848
http://novica.discindo.org/mk/node/846
http://novica.discindo.org/mk/node/844
http://novica.discindo.org/mk/node/841
http://novica.discindo.org/mk/node/839
http://novica.discindo.org/mk/node/836
http://novica.discindo.org/mk/node/830

William Gibson's Spook Country on laws and nations

Tags: 

“A nation,” he heard himself say, “consists of its laws. A nation does not consist of its situation at a given time. If an individual’s morals are situational, that individual is without morals. If a nation’s laws are situational, that nation has no laws, and soon isn’t a nation.”

This has been cited here couple of times so far.

My informal and (not so) humourus praise of the Chevening programme

Tags: 

There are (at least) three reasons why the army is better than postgraduate education:

  1. Regular meals: three warm meals per day in the army, vs. large volume of coffee and/or beer, and the occasional burger while studying for a masters degree;
  2. Regular sleep: the beds might not be the best in the barracks, but at least you can sleep. Library reading, writing, editing, and proofreading equals sleepless nights;
  3. Regular exercise: it might be repetitive to run in circles or do pushups, but it is better for posture and general health when compared to crouching over a monitor.

If you still think that postgraduate education is worth it, apply for a Chevening funded programme at a university in the UK. The universities in the UK are among the best in the world.

Кулминација на заговорот против Републиката

Tags: 

Пишувам за незаконското следење на комуникации од страна на УБК уште од февруари 2015, кога опозицијата почна да ги објавува т.н. бомби. Во раните денови на оваа тековна политичка, општествена и морална криза нотирав дека СДСМ, поточно нејзиниот претседател, прво ги имплицираше операторите како активни чинители во прислушувањето, а потоа ја повлече таа изјава.

Првичните изјави (12.02.2015) на Зоран Заев се дека прислушувањето не било возможно без знаење на операторите, но веќе по две недели (27.02.2015) Заев на прес-конференцијата за бомба #5 изјави дека одговорност нема кај операторите. -- од Молкот на операторите, 4 јуни 2015.

Операторите исто така во нивните изјави стоеја на тоа дека работеле и работат согласно закон.

Сите овие изјави паднаа во вода денес, 18.11.2016, кога на конференцијата за печат на Специјалното јавно обвинителство беше објавено дека:

„Со незаконското следење на комуникациите на повеќе илјади лица кои живееле во Република Македонија во периодот од 2008 до 2015 година, ниту им се почитувани приватноста на личниот и семејниот живот, ниту пак била гарантирана тајност на комуникациите.“

Опремата која што е поставана во операторите и која што служи за следење на комуникации на начин што УБК има „директен, автономен и непречен“ пристап е дозволена согласно закон само во дел од овој 2008-2015 период, и тоа 1. од донесувањето на Законот за електронски комуникации во јуни 2010 до укинувањето на таквите одредби во декември 2010, и со донесувањето на новиот ЗЕК во февруари 2014 во кој што ги содржи истите укинати одредби и, за кои патем, Уставниот суд на РМ молчи веќе една година.

Всушност, во осумгодишниот период од 2008 до 2015 година, директен, автономен и непречен пристап бил дозволен согласно важечки Закон само 2.5 години. Ова значи дека или операторите обезбедувале пристап на конвенционален начин (т.е. начин што подразбира дека УБК не пристапува директно по своја желба во секој момент), притоа знаејќи дека нема судски наредби, или дека опремата за директен, автономен и непречен пристап функцинорала цело време и додека немало законски одредби за неа -- во овој случај би била во функција 2 години пред воопшто таков закон да се разгледува во Собранието на РМ.

Денешните изјави од СЈО ги фрлаат во вода изјавите на операторите дека работеле согласно закон. Законот им наложува на операторите мора да соработуваат со СЈО. Но, моралот бара најмалку оставки од нивните директори.

Објавено на:
http://www.slobodnaevropa.mk/a/28127647.html
http://www.radiomof.mk/stav-kulminacija-na-zagovorot-protiv-republikata/

Слично на темата:
http://novica.discindo.org/mk/node/854
http://novica.discindo.org/mk/node/848
http://novica.discindo.org/mk/node/846
http://novica.discindo.org/mk/node/844
http://novica.discindo.org/mk/node/841
http://novica.discindo.org/mk/node/839
http://novica.discindo.org/mk/node/836
http://novica.discindo.org/mk/node/830

The European Commision 2016 report on Macedonia

Tags: 

I'm posting the EC report on Copyright and Industrial property rights in Macedonia every year for the past 7 years. Here is the latest. For the full text visit: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-16-3634_en.htm

4.7. Chapter 7: Intellectual property law

The EU has harmonised rules for the legal protection of intellectual property rights (IPRs), as well as rules for the legal protection of copyright and related rights. Rules for the legal protection of IPRs cover, for instance, patents and trademarks, designs, biotechnological inventions and pharmaceuticals. Rules for the legal protection of copyright and related rights cover, for instance, books, films, computer programmes and broadcasting.

The country is moderately prepared in this area. Some progress, although limited, was made during the reporting period. There is still no strategy on intellectual property. In thecoming year, the country should in particular:

  • improve consultation of the stakeholders when drafting legislation;
  • step up efforts to investigate and prosecute infringements of intellectual property;
  • reinforce capacity and coordination among the authorities in charge of implementing the intellectual property laws and raise public awareness of the importance of protecting intellectual property rights.

On copyright and neighbouring rights, the law on copyrights was amended in February 2016 to regulate the functioning of collective management of rights and remuneration distribution and to abolish the cap to remunerations of right-holders, but the collective management system is still underdeveloped. The system for electronic recording of broadcast music works needs to be finalised. The Ministry of Culture revoked the licence of one of the collecting societies, with the result that certain fees are no longer collected, and subsequently (in July) licensed one more society in the areas of music rights. The capacity of the Ministry of Culture to deal with copyright and neighbouring rights remains insufficient.

As regards industrial rights, the State Office of Industrial Property concluded a bilateral cooperation agreement with the European Patent Office for 2016-18 and made its database available to the public. Challenges remain, in particular in providing services to the public.

The number of court cases on infringements of intellectual property rights is still low and there is no credible enforcement record. The Agency for Audiovisual Media Services conducted inspections and found certain irregularities by broadcasters. The functions of the Coordinative Body for Intellectual Property do not cover the coordination of policy-making and of legislative work. Its funding is insufficient and there is no budget for awareness-raising and education of right-holders and the public about the importance of intellectual property rights. Coordination between the enforcement authorities is insufficient.

Што читаат македонските научници?

Tags: 

Една од најголемите маки на македонските универзитети е пристап до современа научна литература. На овој проблем, од скоро, се нуди решение „преку интернет“. Пиратската библиотека Sci-Hub.org нуди пристап до околу 50 милиони научни трудови. Проценката е дека целокупното научно творештво досега изнесува исто така околу 50 милиони научни трудови. Оттука, возможно е Sci-Hub.org да нуди пристап до речиси сѐ што е објавено како научен труд во човековата историја.

Во април 2016 година, Sci-Hub.org објави серверски записи од неговиот веб сајт за периодот септември 2015 – февруари 2016 кои кажуваат кои и колку научни трудови се преземени, како и од кои држави се направени преземањата. Иако шест месеци е краток период, сепак податоците нудат увид во тоа што и колку наука се презема во Македонија. Трендот во Македонија е сличен со трендот во остатокот од светот. Порастот во преземањата во полугодието за кои има податоци изнесува повеќе од 300 отсто. Од европските земји тоа е слично со Естонија и Финска.

View post on imgur.com

Според Државниот завод за статистика, во Македонија во високообразовните институции, во академската 2015/2016 година, има 3.980 наставници и соработници. Во дадениот период, тие преземале нешто помалку од два труда по човек. Најблиску до оваа бројка во Европа се Словачка и Кипар. Во 2015, пак, Македонија има 815 објавени научни трудови или 0,2 трудови по наставник/соработник. Тоа ја става Македонија на исто ниво со Бугарија, Латвија и Литванија.

Интересен е контрастот што може да се направи со, на пример, Велика Британија. Со несомнено подобро опремени универзитети каде има широк пристап до литература, британските научници преземаат околу 1,5 трудови од Sci-Hub. Интуитивното мислење е дека Македонија како земја чиишто универзитети имаат многу тесен пристап до светските научни бази (ако воопшто имаат некаков пристап) би имала многу поголем број на преземања од регистрираните два по човек. Возможно е, се разбира, македонските научници да не се запознаени со постоењето на сервис како Sci-Hub.org, но можно е и да немаат потреба за голем број на научни трудови. Последново можеби се отсликува преку бројот на објавени трудови. Британските научници во година објавуваат 1,2 трудови по човек. Разликата од 1 труд по човек, во споредба со македонските научници, во светот во кој владее максимата објави или исчезни (publish or perish) е огромна.

Сето погоре укажува дека Македонија го следи трендот на сѐ поголемо преземање на научни содржини, но кога станува збор за додавање во научниот корпус нејзиниот придонес (или придонесот на нејзините научници) е незначителен.

Понатаму, податоците од Sci-Hub.org откриваат дека најголем број од преземањата во Македонија се случиле во Скопје – 4933. Другите поголеми универзитетски центри Битола, Тетово и Штип имаат по 191, 226 и 799 преземања соодветно. Во податоците има и 1139 преземања за кои нема локација што може да влијае на вкупната распределба, но јазот помеѓу Скопје и другите градови е голем. Останува да се истражи дали тој јаз се рефлектира и во научната работа на УКИМ наспроти другите универзитети.

View post on imgur.com

Се разбира, овие податоци не кажуваат ништо дефинитивно за македонската научна работа. Возможно е научните работници нивните материјали да ги набавуваат од друго место (колеги, сопствени средства, итн.). Но, возможно е и во Македонија едноставно да нема потреба од тековни научни истражувања кои што претежно се објавуваат во журнали (студиските програми да користат претежно книги, научните работници да не се вклучени во истражувачки проекти, итн.). Детално разгледување на податоците од Sci-Hub ќе покаже и кои теми и формати на трудови се од интерес на домашната научна јавност.

***

Минатата недела се осврнавме на бројот на преземања од Sci-Hub и со бројот на објавени трудови во Македонија во однос со некои други европски земји. Сега фокусот го поместуваме на тоа што се чита од страна на македонската научна јавност.

Од истражувањата што се правени на универзитетите во Велика Британија може да се види дека во просек британските научници читаат 39 научни материјали месечно, од кои 22 се трудови објавени во журнали. Ако претпоставиме дека еден научник од Македонија треба да чита исто за да биде на исто научно-истражувачко ниво со својот британски колега, тогаш останува прашањето како македонскиот научник се снабдува со литература. Сепак, одреден број на научни текстови се преземаат во Македонија.

Македонските научни читатели воглавно преземаат трудови од научни журнали и литература што се чита воглавно е издадена во последните 20 години. Најстариот труд што од Sci-Hub е преземен во Македонија е „Vital Statistics of Cavalry Horses“ од 1880 година. Анализа, пак, на насловите на документите открива дека најчесто преземан труд е „Genetic diversity of Brucella abortus and Brucella melitensis in Kazakhstan using MLVA-16“, кој што е преземен 44 пати. Двата наслова се неочекувани или барем необични. Интересно би било да се дознае која е причината за овие преземања.

Понатаму, податоците за издавачот во најголема мера недостасуваат во изворните податоци од Sci-Hub, но од она што е достапно, како најчест издавач кој е преземан предничи Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE).

View post on imgur.com

Обидот да се презентираат насловите на трудовите во зборовен облак открива дека истражувања на теми како рак, енергија и иновации се помеѓу почестите кои што се преземаат. Веројатно е тогаш меѓу имињата на издавачи што недостасуваат да има и значителен број на медицински или биолошки журнали, покрај оние за инжинерство.

View post on imgur.com

Петте најчесто преземани публикации, пак, ги вклучуваат Renewable and Sustainable Energy Reviews со 70 преземања, American Journal of Physics со 65 преземања, Energy Policy со 61 преземања, Journal of Sound and Vibration со 51 преземања и Science со 51 преземања.

Ова покажува една шарена слика за темите од интерес на македонската научна јавност. Од една страна, со оглед на тоа дека има истражувања коишто велат дека еден преземен труд се споделува до 10 пати помеѓу научниците-колеги тогаш можеби ефектот од преземањето на мал број трудови во Македонија (0,2 по научник) да има поголем ефект. Така, на пример, бројот од 10 преземени трудови поврзани со теми за земјотресно инжинерство (од журналот „Soil Dynamics and Earthquake Engineering“) може да биде охрабрувачки дека таа струка настојува да биде во тек со научните новини - ако навистина и во Македонија споделувањето е на исто ниво како во Велика Британија или САД. Од друга страна, дури и споделување од 10 пати ги држи македонските научни работници далеку од Велика Британија во однос на месечна читачко-истражувачки просек.

Веројатно, без да се прашаат и самите научници повеќе не може да се знае за навиките, потребите за читање и истражување на македонските научници. Можеме да се надеваме дека со достапноста на материјали преку Sci-Hub работата ќе станува сѐ подобра.

Првично објавено во два дела на РСЕ:
http://www.slobodnaevropa.mk/a/28067002.html
http://www.slobodnaevropa.mk/a/28078012.html

Страници